standards:
xhtml  css

Bie Koboa

Dorpskroeg met winkeltje uit omstreeks 1850. De inrichting geeft een beeld uit begin 1900, toen Koboa Werkema er herbergierster werd.

Jacob Hiddes Werkema, geb. 1830, van beroep tuinman en Malina Margaretha Pieters Bolt, geb. 1838, dagloonster.

In 1864 kopen zij het huis; in de koopacte staat Jacob Werkema dan als koopman/winkelier en bij zijn vrouw wordt geen beroep meer genoemd, maar zij staat ongetwijfeld in de winkel. Ze hadden een kleine kruidenierszaak en -misschien- een kroeg. Maar mogelijk werd Melien -zoals ze genoemd werd- pas herbergierster na het overlijden van haar man, in 1888, toen ze zelf de kost moest verdienen.

Er werden zeven kinderen geboren, drie zoons en vier dochters. Jacoba Ebelina, geboren in 1868, is degene die later kroeg en winkel overneemt wanneer Melien is overleden.

Op zondagavond 29 april 1906 doodde de 56-jarige scharenslijper Jan Deneker de 30-jarige arbeider Geert Dijkema, tijdens een ruzie in de kroeg van Melien Werkema. Uit het rechtbankverslag, dat in het Nieuwsblad v/h Noorden verscheen, een gedeelte van de getuigenis van Melien Werkema:

"De weduwe Werkema werd het eerst gehoord. Zij vertelde, dat beklaagde en Dijkema in den late avond van 29 april in hare herberg waren geweest. Ze hadden eerst wat zitten kaartspelen en hadden daarna twist gekregen. 't Was reeds half twaalf, toen ze dacht: 'k wou dat ze maar weggingen. Eindelijk had Dijkema gezegd: we gaan vort. Er was echter tusschen de beide bezoekers, die op dat ogenblik de eenige bezoekers waren, twist ontstaan. Wed. Werkema merkte het wel en ook ontging 't haar niet dat er wat schermutsel 'over de deele' was tusschen die twee. Zij lette echter niet zozeer op, want ze maakte aanstalten om naar bed te gaan. Intusschen kwam Jan Boer, die met Elizabeth Werkema in een kamertje naast de gelagkamer zat -beiden hopen eerlang een paar te worden- op de  twistenden af. Hij zag, dat Dijkema en beklaagde op den vloer lagen...Dijkema bovenop. Dat moet niet zoo, Geert, zeide Boer tegen Dijkema en trok dezen van bekl. af. De oude vrouw werd die drukte meer dan zat. Zij deed maar niets dan hopen, dat de beide twistenden zouden vertrekken. Haar hoop werd echter niet vervuld. Dijkema ging op een stoel bij de tafel zitten en zei tegen Hieke Werkema, die achter 't buffet stond; geef mij nog een borrel en Jan Boer ook een. Wat erna dien tijd gebeurd is, wist de oude vrouw niet, maar wel zag zij, dat, toen beklaagde er niet meer was, Dijkema op zeker ogenblik in de kamer stond en wankelde. Hij greep met de handen naar haar, terwijl Elizabeth zeide: zie eens, wat wordt Geert bleek! Ze gingen naar hem toe en Elizabeth hervatte: Geert is gestoken... Ja, zeide haar moeder, die Dijkema eens goed opnam, daar zit al 'n gat, wijzende op D.'s borst. Vrouw Werkema deed Geert's horloge van den hals, ze maakte hem de kleeren los en nu merkten ze pas, dat het geheele bovenlichaam bebloed was. Geert gaf na weinige ogenblikken de geest."

Op 22 juni 1906 werd Jan Deneker door de rechtbank te Groningen veroordeeld tot 4 jaar gevangenisstraf. Op 30 april 1909 werd prinses Juliana geboren en verkreeg Deneker gratie. Hij keerde terug naar Warffum en daar werd, naar men zegt, de sterke drank hem uiteindelijk fataal. Op een avond onder invloed op weg naar huis, raakte hij van de weg en belandde in een sloot. Beklemd onder zijn scharenslipe verdronk hij.

In 1907 keert Jacoba, Meliens dochter terug naar Warffum. Ze is 39 jaar en ongehuwd en had van 1896 tot 1901 als dienstbode in de Nieuwe Ebbingestraat in Groningen gewerkt en daarna - misschien ook als dienstbode- in Winsum en 't Zandt. De komende jaren staat ze bij haar moeder in de zaak en wanneer deze in 1915, op 77-jarige leeftijd overlijdt, erft ze kroeg en winkel.

Koboa was een krachtige persoonlijkheid en haar doen en laten daarom nogal eens onderwerp van gesprek, zoals bijvoorbeeld haar zeer kortstondig huwelijk. Op 18 augustus 1918 huwde ze Jan Brands, weduwnaar en eveneens winkelier en herbergier in Warffum. Op 9 april 1919 scheidden zij weer.

Koboa bleef ongehuwd. Ze runde meer dan 30 jaar haar kroeg en winkel tot ze in 1947 overleed, 79 jaar oud.