7-armige kandelaar

Een huissjoel in Warffum

In 1986 kocht het museum deze zevenarmige kandelaar. Het is een messing kandelaar uit de dertiger jaren  van de 20ste eeuw en zeer waarschijnlijk in gebruik geweest  in een synagoge of huissjoel in de naaste omgeving van Warffum of in Warffum zelf.

Omstreeks 1900 telde de joodse bevolking van Warffum zo'n 40 personen, die behoorden tot de Israëlitische gemeente van Winsum; hier stond sinds 1878 een synagoge en er was een joodse begraafplaats. Ook in Uithuizen was een synagoge. Beide dorpen liggen zo'n 10 km van Warffum, dus het is alleen al daarom niet vreemd dat men in Warffum streefde naar een eigen gemeente en een eigen begraafplaats. In 1885 kochten een aantal joodse inwoners gezamenlijk van de Hervormde Kerk een stuk grond achter de nieuwe begraafplaats in Warffum. In de koopakte staat .. dat het gekochte  zal dienen tot begraafplaats der op te richten Israëlitische gemeente Warffum.

De begraafplaats is er gekomen maar van een synagoge was in Warffum geen sprake, wel van een zgn. huissjoel. Een huissjoel of huissynagoge is namelijk niets anders dan iemands huiskamer of een gehuurde schuur.  In Warffum zijn meerdere huizen bekend die als zodanig hebben dienst gedaan. Rond 1900 beschikte men een tijdlang over een ruimte die enige overeenkomst vertoonde met een synagoge en ook de indruk maakt als zodanig gebouwd te zijn geweest. Het huis Pastorieweg 30 bezat - voor het in 1970-1980 verbouwd werd - wat men een split-level zou kunnen noemen: het voorste gedeelte van het huis bestond uit een kamer op de begane grond met een zolder erboven en in het achterste gedeelte waren keuken en kelder in een souterrain, waardoor men daarboven een ruim en hoog zaaltje overhield. Aan één zijde was een galerij voor de vrouwen. Het huis werd verder gewoon bewoond.