Historische werkplaats van molenmaker Wiertsema

Historische Werkplaats Molenmaker Wiertsema

In het meelpakhuisje bij de middelste van de drie grote achtkante stellingmolens - molen Dijkstra - nabij het centrum van Winschoten is de werkplaatsinventaris van de vroegere molenmaker Harm Wiertsema uit Scheemda gehuisvest. De heer Wiertsema moest om gezondheidsredenen omstreeks 1960 zijn generaties lang bestaand ambachtelijk molenmakersbedrijf staken maar bleef in zijn bedrijfswoning wonen en liet zijn werkplaats met inventaris ongewijzigd. Na zijn overlijden in 1979 bleef mevrouw Talens -een nicht die hem jarenlang verzorgd had- daar wonen en ook die wilde als medeeigenares alles zo laten als het was. Op de lange duur bleek dat niet niet houdbaar. De gebouwen moesten hoognodig gerenoveerd worden maar de middelen daarvoor ontbraken. Het terrein met opstallen werd daarom medio 1999 als bouwterrein verkocht. Pogingen om de bijzondere werkplaatsinventaris elders in een geheel onder te brengen schenen te mislukken, totdat de gemeente Winschoten het meelpakhuisje bij molen Dijkstra ter beschikking stelde.

Mevrouw Talens en haar familie schonken de werkplaatsinventaris aan de daarvoor opgerichte Stichting Historische Werkplaats Molenmaker Wiertsema. Vrienden van mevrouw Talens en vrijwilligers uit de molenwereld brachten de inventaris over naar Winschoten en hebben getracht alles in dezelfde geest op te stellen en een plek te geven.

Wat is er te zien.

De werkplaatsinventaris bevat twee oude werkbanken met een antieke bankschroef, veel oude handgereedschappen als beitels, schaven, zagen, tangen, mokers, voorhamers, timmerkisten, enz. enz.

Aan machines een lintzaag, een houtdraaibank, een schaafmachine en een slijpsteen met een elektromotor en de nodige drijfwerken. Deze zijn om veiligheidsredenen niet aangesloten.

Verder hijs- en hefwerktuigen als houten en ijzeren takelblokken, kettingtakels, touw, kettingen, dommekrachten, vijzels, het bovenblad van een z.g. kaapstaander, etc.

Voorts een grote hoeveelheid typische molenonderdelen, raderen en wielen, deels uit de sloop en gericht op hergebruik in andere molens. Bijvoorbeeld: diverse hals- en penstenen.

Bijzonder is een grote verzameling van modellen van kammen van diverse molens uit de regio maar ook daar buiten. Topstuk is de telkens verlengbare boor, waarmee in de molenas boven in de kap in de lengte een gat werd geboord voor de bediening van de zelfzwichtingskleppen. Dit gebeurde van achteruit en met een langzaam draaiende molen. Slechts een deel is netjes gesorteerd en schoongemaakt.

De bedoeling is:
a  deze unieke verzameling voor het nageslacht te bewaren;
b  is de bezoekers een indruk te geven hoe er een halve eeuw en langer geleden gewerkt werd en welke gereedschappen, machines en hulpmidelen men toen gebruikte.

Koren- en pelmolen Dijkstra

De historische werkplaats sluit goed aan bij de koren- en pelmolen Dijkstra. De molen werd in 1862 gebouwd en is sinds 1953 eigendom van de gemeente Winschoten.

De molen is maalvaardig en is inwendig nog nagenoeg in de oorspronkelijke staat. De molen en werkplaats zijn open op afspraak.