Het Iwema-Steenhuis is het enige nog overgebleven steenhuis in de provincie Groningen. Vele borgen zijn eens ontstaan uit zo'n steenhuis. De Iwemas behoorden niet tot de Ommelander adel. Hun behuizing kan dus geen borg worden genoemd. Wel waren zij belangrijk in de omgeving. Zij traden regelmatig op als grietman en rechter.
Omstreeks 1850 is het Steenhuis ingrijpend verbouwd. De woning en de schuur werden aan de westkant nieuw opgetrokken. Het Steenhuis was toen waarschijnlijk nog in zijn oorspronkelijke vorm aanwezig. Het werd voorzien van grote ramen. In 1851 kocht de familie De Boer het Steenhuis. Tussen de De Boeren en de Iwemas bestonden oude familiale banden. De huidige bewoners behoren nog steeds tot de familie De Boer. Voor de instandhouding hebben de bewoners huis en landerijen in 1988 verkocht aan de Stichting Het Groninger Landschap. In de schuur van het Steenhuis is een molen- en bakkerijmuseum ondergebracht. Er wordt op museaal gebied samengewerkt met de Coendersborg te Nuis.

Dit is het enige bewaard gebleven steenhuis in de provincie dat de oude vorm uit de Middeleeuwen nog heeft. Naar de constructie te oordelen dateert het uit begin 15e eeuw of het einde van 14e eeuw. Het is nooit een borg geworden; het werd het voorhuis van een boerderij. Adelijke bewoners heeft het huis dan ook nooit gehad. Wel was het in bezit van vooraanstaande boerenfamilies, eerst voor zover we weten de Iwema's, later de Ibema's, en nu dus de familie De Boer.
Tot omstreeks 1850 schijnt het huis zijn oude indeling te hebben bewaard: Een grote, hoge zaal, daarboven een zolder en beneden een souterrein. Van 1847-1851 is het huis in bezit geweest van ds. R .Damste, predikant van Nuis-Niebert. Om het geschikt te maken voor pastorie is het inwendig geheel vertimmerd. Bovendien werden er grote ramen in gezet. Aan de niet-bepleisterde westelijke muur, waartegen een nieuwe schuur gebouwd is, zijn nog verschillende bogen en nissen te zien.
Om het terrein was ook een gracht maar die is dichtgegroeid.
BRON: De Ommelander borgen en steenhuizen, ISBN 90 232 2314 4

Iwema-steenhuis
't Pad 15a
9365 TA
Niebert
Openingstijden:
Museum van 1 mei 1 november do, za en zo van 13,30-17.00 uur. Huis niet open voor publiek
Entreeprijzen
€ 1,50, kinderen tot 12 jr. gratis